Thema
Good Governance?

Good Governance is een veelbesproken begrip. Wetenschappers, beleidsmakers en politici streven allemaal naar goed bestuur. Maar wat is goed bestuur? En welke richtlijnen geven invulling aan dit begrip? Deze en andere vragen worden niet altijd bevredigend beantwoord. Het begrip is dynamisch. Het is daarom moeilijk dit begrip van een min of meer vastomlijnde definitie te voorzien. Goed bestuur is geen statische situatie want het begrip is sterk afhankelijk van de sociale, politieke en economische context. Wat goed is, is aan sterke verandering onderhevig.

In de wetenschap worden vier pijlers gehanteerd om Good Governance te beschrijven. Good Governance kan worden gezien als een democratisch legitieme overheid, een rechtmatige overheid, een effectieve overheid en een integere overheid. Er bestaat een spanningsveld tussen de vier pijlers; de pijlers strijden met elkaar om voorrang en kennen een grote onderlinge wisselwerking. Het begrip daagt om deze reden uit tot discussie. Zo kan een intensief integriteitsbeleid op gespannen voet komen te staan met de eisen van een efficiënte overheid en kan een strikt handhavingsbeleid van de politie conflicteren met de beginselen van de rechtsstaat.

Goed bestuur wordt nagestreefd door verschillende partijen. Een belangrijk aspect van Good Governance is dat er een actieve samenwerking is tussen het publieke- en private bestel en de burger. Bedrijven, NGO’s en burgers krijgen een steeds groter aandeel in het overheidsbestuur en zijn essentieel voor Good Governance. Maar hoe wordt die rol vormgegeven? Hoe ziet die rol er in de praktijk uit? Waar liggen de grenzen?

Casus Good Governance

De meest effectieve oplossing voor trage besluitvorming rondom grote infrastructurele projecten zou zijn om burgers weinig mogelijkheden tot inspraak te bieden. Maar dan komt de democratische legitimiteit op gespannen voet te staan met de effectiviteit van het bestuur. Een voorbeeld dat het spanningsveld tussen twee van de pijlers illustreert is de problematiek rondom de Noord-Zuidlijn. Bij de bouw van dit project wordt rekening gehouden met diverse belanghebbenden (o.a. de gemeenteraad, de deelgemeenten, bewoners, en vervoersbedrijven). Deze partijen dienen tot op zekere hoogte consensus te bereiken over de te volgen koers. De democratische legitimiteit is op deze wijze min of meer gewaarborgd. Door overleg proberen deze partijen invloed uit oefenen, met grote gevolgen voor de effectiviteit en efficiëntie van het besluitvormingsproces. De verschillende partijen treden voortdurend met elkaar in overleg en zijn van elkaar afhankelijk. Als gevolg van de wederzijdse afhankelijkheid van diverse partijen kan het project stil komen te liggen. Dit kan verstrekkende gevolgen hebben in termen van geld en tijd. Soortgelijke infrastructurele projecten hebben laten zien dat ook de pijler integriteit niet onbesproken kan blijven. De betrokken partijen zijn niet altijd in staat om hun projecten te realiseren op een wijze die als integer kan worden bestempeld. Een goed voorbeeld hiervan is de vermeende fraudeaffaire bij de totstandkoming van de schipholtunnel.

Het Landelijk Congres der Bestuurskunde 2009 biedt een podium voor deze discussies. Vooraanstaande wetenschappers, politici, beleidsmakers en andere specialisten uit de praktijk zullen hun visie geven en discussiëren over dit onderwerp. Deelnemers zullen echter niet alleen passief luisteren. De praktijk zal actief worden opgezocht door de stad in te gaan en verschillende projecten op te zoeken. Op deze manier worden de deelnemende studenten, wetenschappers en professionals gestimuleerd de link tussen theorie en empirie te leggen. Het doel van het congres is dan ook om nieuwe kennis op te doen, nieuwe inzichten te verschaffen en de opgedane kennis op een creatieve en interactieve manier te delen.

Het jaarlijks terugkerende LCB vindt voor het eerst plaats in Amsterdam en komt tot stand door een unieke samenwerking tussen studenten van de Vrije Universiteit en de Universiteit van Amsterdam. Het congres hoopt op originele wijze een duidelijker beeld te geven van het begrip Good Governance.